ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

3

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح نجم الدين سيف آبادى ) ( فارسى )

امثال و حكمت كمتر نوشتيم ، مگر بيتى كه در مبالغتى گفته‌اند كه آن دلاويز باشد اگر به استشهادى كه درخور آيد ، تا از گفتار حكيمان فايده‌يى حاصل شود . و تاريخ پيغامبران عليهم السّلام و پادشاهان و خلفا و حكما تا بدين غايت كه اين كتاب تحرير افتاد در اوّل نبشتيم ، و شرح آنكه در روزگار هر پادشاه پيغامبر كدام بود و سپاهسالاران و مبارزان كه بودند ، و از هركسى چه آثار ظاهر شد و چه سيرت داشتند ؛ و ذكر اختلاف اندر تواريخ و مدّت پادشاهى ملوك عجم و نسبت ايشان به همه‌ى روايتها كه به ما رسيده است و ذكر نسب تركان و هندوان و تاريخ پادشاهان روم و يونان و قبط و بنى اسراييل ، و نسب و تاريخ ملوك عرب از لخم عراق و غسّان شام و حمير يمن و بنى كنده و ملوك عرب اسلام و خلفا و سلاطين تا بدين روزگار . و ذكر القاب و دفينه و حليت ملوك و رسل و خلفا و سلاطين اندر ابتدا بر وجهى مختصر جمع كرده شد . و اين كتاب را نام نهادم مجمل التّواريخ و القصص و مخصوص كرديم به شرح اخبار ملوك عجم كه ميانه‌ى جهان است . و از همه اطراف مرجع پادشاهان عالم ، از ربع مسكون ، چهار يكى از جهان كه آبادانى است و مقرّ بنى آدم ، باز ملوك اقليم رابع بوده است ، از ديگر اقاليم و زمينها ، چون چين و هند و زنج و عرب و بربر و روم و ترك از جنوب و شمال ، مشرق و مغرب ، كه پيرامون زمين ايران است . و از اخبار عجم نهاد و سيرت و عجايب و خاصيّت ديگر زمينها معلوم شود . و قصّه‌ى پيغامبران را عليهم السّلام شرحى زيادت نداديم ، مگر مختصرى كه ذكر آن بر همه خواطر روشن باشد . و فهرست اين كتاب تا به قصّه و شرح روزگار پادشاهان عجم رسيدن بر بيست و پنج باب نهاده شد ، برين نسق : باب اوّل در ذكر تواريخ و اختلاف كه اندران رود . باب دوّم اندر تاريخ پيغامبران عليهم السّلام تا ابتداى نهادن اين كتاب . باب سوّم اندر تاريخ پادشاهان عجم بعضى را تا ابتدا نهادن كتاب . باب چهارم اندر تاريخ حكيمان روم و بعضى پادشاهان .